Suudi Arabistan’ın para harcama çılgınlığı, geçmişte otokratik liderlerin hayal gücünü zorlayan dev projeleriyle tanınan bir ülke için son yıllarda pek çok değişiklik gösterdi. Bir zamanlar bu projelerin yankıları, Ortadoğu’nun verimli topraklarında ve çöl manzaralarında duyulurken, şimdi birçok hayal, gerçeğin ağırlığı altında kalıyor. 10 yıl önce, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman (MBS), ülkesinin geleceğini yeniden şekillendirmek için “Vizyon 2030” adlı iddialı bir plan ilan etti. Bu plan, Krallık için olduğu kadar dünya genelindeki teknolojik gelişmelere de yön vermeyi hedefliyordu. Ancak bu hayaller, büyük bir devlet fonu olan 1 trilyon dolarlık Kamu Yatırım Fonu’nun (PIF) desteğiyle gerçekleştirilmeye çalışılsa da, pek çok projede beklenen gelişmeler yaşanmadı.
2026 yılına dört yıl kala Suudi Arabistan, büyük inşaat projeleri için Gidori adlı devasa bir projeye yöneldi. Ancak, bölgedeki mevcut savaşlar ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, ülkenin mali durumunu olumsuz etkiledi. Petrol fiyatları yükselse de, savaşların yarattığı belirsizlik, Suudi Arabistan’ın gelirine ve harcamalarına sınırlamalar getirmeye devam ediyor. Beklenen yabancı yatırım akışı ise tam anlamıyla gerçekleşmedi.
Suudi Arabistan’ın en büyük projelerinden bazıları, şimdi askıya alındı veya küçültüldü. Örneğin, 500 milyar dolarlık Neom mega projesi kapsamındaki The Line, büyük bir hayalden sıradan bir projeye dönüşmeye başladı. 161 kilometre uzunluğunda bir şehir olarak tasarlanan The Line, artık daha gerçekçi bir yaklaşım benimsemiş durumda. Ayrıca, Trojena kış tatil beldesi için planlanan projeler de duraklama aşamasında. Her ne kadar kış tatil beldesi olarak tanıtılsa da, bu bölgenin sürekli karla kaplı olamayacağı gerçeği göz önünde bulunduruluyor.
Bunun yanı sıra, New York’taki Empire State Binası’nın 20 katını barındıracak şekilde tasarlanan The Cube projesinin maliyeti 50 milyar doları bulması bekleniyordu, ancak bu proje de rafa kaldırıldı. Suudi Arabistan’ın dünya spor gücü olma hedefiyle ortaya çıkan LIV Golf turu ise, 5 milyar dolara mal olmasına rağmen, finansal ve itibari bir geri dönüş sağlayamadı.
Suudi Arabistan’ı uzun süre izleyen analistler, bu durumu bir yeniden yapılanma süreci olarak değerlendiriyor. Ancak, birçok proje hayalden gerçeğe geçerken, Suudi Arabistan’ın gelecekteki ekonomik ve sosyal yapısının nasıl şekilleneceği belirsizliğini koruyor.
